Behandeling en therapie · uitleg

Systeemtherapie bij een eetstoornis

Iemand met een eetstoornis denkt vaak dat hij of zij het alleen moet oplossen. Maar een eetstoornis heb je niet alleen. Ook ouders, partners, broers, zussen en vrienden worden erdoor geraakt, en zij willen vaak heel graag helpen.

Collage van tegels met Vraag & Antwoord, fruit, donuts en het ISA Power logo

Goed dat je dit leest. Op deze pagina lees je wat systeemtherapie is, wat onderzoek zegt en wat jij als naaste kunt doen.

Wat is systeemtherapie?

In systeemtherapie kijk je niet alleen naar één persoon, maar naar het geheel van mensen om hem of haar heen: het gezin, een relatie of de bredere familie. Dat noemen we het systeem. Mensen beïnvloeden elkaar. Gedachten, gevoelens en gedrag ontstaan in wisselwerking met anderen. Het geheel is meer dan de som van de delen.

Vanaf de jaren zeventig gingen therapeuten steeds meer kijken naar het gezin als geheel. Als één persoon verandert, verandert er ook iets voor de anderen. En andersom.

Het gezin is niet de oorzaak

Dit is belangrijk om te weten: er is geen bewijs dat ouders of gezinnen een eetstoornis veroorzaken. Wel kunnen patronen thuis, vaak uit liefde, zorg of angst, onbedoeld meewerken aan het in stand houden van de eetstoornis. Denk aan steeds meegaan met eetregels, of juist veel ruzie aan tafel. Samen kun je die patronen leren zien en veranderen.

Wat zegt onderzoek?

  • Voor kinderen en jongeren met anorexia of boulimia is eetstoornisgerichte gezinsbehandeling eerste keus. Ouders krijgen daarin een actieve rol bij het herstel van eten en gewicht.
  • Onderzoek is bemoedigend, maar niet perfect. Een Cochrane-review vond aanwijzingen dat gezinsbehandeling bij anorexia beter werkt dan gewone zorg aan het einde van de behandeling. De kwaliteit van het bewijs was wel laag.
  • Multifamilietherapie gaf in een groot Brits onderzoek bij jongeren met anorexia aan het einde van de behandeling betere resultaten dan therapie met één gezin. Na anderhalf jaar was dat verschil kleiner.

Hoe gaat systeemtherapie in de praktijk?

Je hebt gesprekken met de therapeut samen met (een deel van) je gezin of je partner. Soms zijn er ook gesprekken alleen met ouders. Onderwerpen zijn bijvoorbeeld:

  • hoe jullie met elkaar praten over eten en de eetstoornis
  • wie welke rol heeft thuis, en of dat nog klopt
  • hoe ouders samen één lijn trekken bij maaltijden
  • hoe broers en zussen een plek krijgen in het verhaal
  • hoe jullie spanning en ruzie kunnen ombuigen naar samenwerking

Multifamilietherapie

Bij multifamilietherapie werken meerdere gezinnen samen in een groep. Je leert van elkaar en voelt je minder alleen. Ouders zien hoe andere ouders het aanpakken, en jongeren herkennen zich in elkaar.

Lief en leed samen delen

Systeemtherapie is een leerproces voor iedereen. Je leert elkaar beter begrijpen. Verwijten en schuldgevoel kunnen plaatsmaken voor begrip en dankbaarheid. Dat is een veel sterkere basis om samen de strijd met de eetstoornis aan te gaan.

Het zou zonde zijn als iemand in behandeling veel bereikt, en thuis alles weer bij het oude blijft. Daarom is het zo waardevol om naasten erbij te betrekken. Ook als je volwassen bent en niet meer thuis woont, kan een partner of ouder mee naar gesprekken.

Voor naasten: wat kun jij doen?

Veel mensen met een eetstoornis schamen zich, of willen hun naasten niet belasten. Vindt jouw geliefde het moeilijk om je te betrekken? Dan kun je het zachtjes vragen: "Ik wil er graag voor je zijn. Wat zou jij nodig hebben als ik het moeilijk had?"

  • Vraag aan de behandelaar of gezinsgesprekken of naastengesprekken mogelijk zijn. Bij jongeren die thuis wonen is dat heel gebruikelijk.
  • Zorg ook goed voor jezelf. Je hebt het als naaste vaak zwaar.
  • Lees over de eetstoornis, bijvoorbeeld in onze kennisbank, en speel samen het psycho-educatieve spel Growing Minds.

Wil je ook iets weten over het lichaamsgerichte deel van behandeling? Lees dan over PMT bij eetstoornissen. Een andere methode die over familiepatronen gaat is de familieopstelling. Dat is iets anders dan systeemtherapie en het is nauwelijks onderzocht.

Waar past ISA Power?

ISA Power biedt geen reguliere eetstoornisbehandeling zoals de GGZ, maar specialistische begeleiding als aanvulling op bestaande zorg. Onze ervaringsdeskundige coaches denken mee met zowel de persoon met de eetstoornis als met naasten. Wil je praten over jouw situatie? Mail naar support@isapower.nl, bel +31 (0)85 060 1660 of plan een intakegesprek.

Herken je jezelf hierin?

Je hoeft dit niet alleen te doen. Onze coaches weten uit eigen ervaring hoe het voelt. ISA Power biedt geen reguliere eetstoornisbehandeling zoals de GGZ, maar specialistische begeleiding als aanvulling op bestaande zorg. Vaak zonder wachtlijst.

Bronnen (6)

Laatst gecontroleerd: november 2026. Deze informatie vervangt geen medisch advies. Twijfel je over je gezondheid? Neem contact op met je huisarts.