Door Isabelle Plasmeijer, oprichter van ISA Power
Op een verjaardag eet je een stuk taart. In de kantine neem je gewoon een broodje. Niemand die iets merkt. En dan kom je thuis, en begint het: het schuldgevoel, het compenseren, de regels die strenger worden. Herken je dat? Dan ben je zeker niet de enige.
Eten als optreden
Veel mensen met een eetstoornis kunnen eten wanneer anderen kijken. Het voelt dan bijna als een rol die je speelt: je wilt niet opvallen, geen vragen krijgen, niemand ongerust maken. Van buiten lijkt het alsof het goed gaat. Van binnen kost het enorm veel energie.
Dat eten in gezelschap lukt, zegt dus weinig over hoe het écht met je gaat. Het betekent vaak vooral dat je heel goed bent geworden in aanpassen.
Waarom alleen zijn zo moeilijk is
Als niemand meekijkt, valt de reden om je aan te passen weg. Dan heeft de stem van de eetstoornis vrij spel. Eten voelt dan niet meer als iets wat gewoon mag, maar als iets wat je moet verdienen of goedmaken.
- Je eet overdag ‘normaal’, maar slaat thuis maaltijden over.
- Je compenseert na een etentje met sporten of minder eten.
- Je voelt opluchting als een afspraak met eten wordt afgezegd.
Een diepere laag
Gabor Maté zegt het vaak zo: de vraag is niet waarom het gedrag er is, maar waarom de pijn er is. Wie zich zo goed kan aanpassen aan anderen, heeft dat meestal ergens geleerd. Misschien was het vroeger veiliger om niet op te vallen, om geen last te zijn, om te laten zien dat het goed ging. Dat aanpassen was toen een slimme manier om te overleven. Nu kost het je je eigen honger, letterlijk en figuurlijk.
Herstel vraagt dan iets confronterends: dat je jezelf niet alleen laat zien als het goed gaat. Dat je ook mag bestaan als iemand die het moeilijk heeft.
Wat helpt
- Wees eerlijk tegen één persoon. Vertel iemand die je vertrouwt hoe het gaat als je alleen bent.
- Maak een vast eetritme samen met je coach of behandelaar, zodat eten niet afhangt van wie er toevallig bij is.
- Let op compensatie na sociale momenten. Dat patroon zegt veel over waar je staat.
Je hoeft het niet perfect te doen. Herstel begint met jezelf toestemming geven om te eten, ook als niemand het ziet.
Wil je hier niet alleen mee blijven zitten?
Bij ISA Power werken coaches die zelf hersteld zijn van een eetstoornis. Je kunt zonder wachtlijst starten, ook online. Plan een vrijblijvend intakegesprek of vind een coach in jouw regio.
Gaat het nu echt niet goed? Neem contact op met je huisarts of bel 113 (gratis via 0800-0113). Bij direct gevaar: bel 112.

